Cập Nhật Mã Ngành Kinh Tế: VSIC 2025 Chính Thức Có Hiệu Lực

Mục Tiêu và Phạm Vi Áp Dụng

Việc ban hành VSIC 2025 nhằm mục đích sử dụng thống nhất trong toàn bộ các hoạt động thống kê nhà nước, xây dựng hệ thống đăng ký hành chính, các cơ sở dữ liệu quốc gia và các hoạt động quản lý nhà nước có liên quan.

Hệ thống này đóng vai trò quan trọng trong việc:

- Cải thiện công tác thống kê và quản lý nhà nước về kinh tế.

- Tạo điều kiện thuận lợi cho việc so sánh và hội nhập kinh tế quốc tế, phù hợp với thông lệ quốc tế về phân loại ngành kinh tế.

Đối tượng áp dụng bao gồm các bộ, ngành, cơ quan, tổ chức và cá nhân sử dụng Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam.

Những Thay Đổi Chính Trong Cấu Trúc

- VSIC 2025 vẫn giữ cấu trúc gồm 5 cấp ngành: 22 ngành cấp 1, 87 ngành cấp 2, 259 ngành cấp 3, 495 ngành cấp 4, 743 ngành cấp 5; nhưng có sự điều chỉnh đáng kể về số lượng và phân loại so với phiên bản 2018:

Tiêu chí xác định ngành kinh tế vẫn dựa trên ba yếu tố cốt lõi: quy trình sản xuất, nguyên liệu đầu vào và đặc điểm sản phẩm đầu ra của hoạt động kinh tế.

Việc điều chỉnh mở rộng và phân nhóm chi tiết theo từng cấp giúp mô tả chính xác hơn bản chất của từng hoạt động kinh tế, cụ thể: phản ánh sự phát triển và thay đổi của nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt là sự xuất hiện và phát triển của các ngành, nghề mới, đồng thời nâng cao độ chính xác và khả năng ứng dụng của hệ thống phân loại ngành trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, giảm sự chồng chéo và phản ánh rõ xu hướng phát triển của nền kinh tế hiện đại.

Vì sao cần ban hành hệ thống ngành kinh tế mới?

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, việc cập nhật một hệ thống ngành kinh tế mới trở thành yêu cầu cấp thiết. Quyết định 36/2025/QĐ-TTg được ban hành nhằm đảm bảo dữ liệu kinh tế – xã hội của Việt Nam theo kịp sự thay đổi mạnh mẽ của thị trường và các mô hình kinh doanh hiện đại.

Thứ nhất, nhiều ngành nghề mới xuất hiện nhưng chưa được mã hóa thống nhất, như kinh tế số, fintech, thương mại điện tử, dịch vụ nền tảng, AI hoặc các mô hình kinh tế xanh – tuần hoàn. Việc tiếp tục sử dụng hệ thống mã ngành cũ khiến cơ quan quản lý khó thống kê, giám sát và hoạch định chính sách chính xác.

Thứ hai, nền kinh tế Việt Nam đang hội nhập sâu với thế giới, đòi hỏi hệ thống phân ngành phải tương thích với chuẩn quốc tế. Khi mã ngành được chuẩn hóa, doanh nghiệp dễ dàng khai báo hoạt động, tiếp cận thị trường nước ngoài và tăng uy tín khi tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thứ ba, một số ngành nghề truyền thống đã thay đổi bản chất hoạt động, không còn phù hợp với mã ngành cũ. Việc cập nhật giúp phản ánh đúng thực tế phát triển, tạo cơ sở dữ liệu chính xác phục vụ thống kê, dự báo và xây dựng chiến lược.

Cuối cùng, hệ thống ngành kinh tế mới giúp cải cách thủ tục hành chính, giảm nhầm lẫn giữa các ngành gần nhau, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý dễ phân loại, doanh nghiệp dễ đăng ký, bổ sung hoặc điều chỉnh hoạt động.

Có thể thấy, việc ban hành hệ thống ngành kinh tế mới không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật thống kê, mà còn là bước đi quan trọng nhằm chuẩn hóa môi trường kinh doanh, thúc đẩy đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới.

Lưu ý cho các doanh nghiệp trong thời điểm này

Việc áp dụng hệ thống ngành kinh tế mới theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg tạo ra nhiều thay đổi quan trọng trong hoạt động quản lý, thống kê và đăng ký thông tin doanh nghiệp. Trong quá trình triển khai, doanh nghiệp nên chú ý một số điểm sau:

- Sự thay đổi hệ thống mã ngành có thể dẫn đến việc phải điều chỉnh ngành nghề kinh doanh trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Dù không bắt buộc doanh nghiệp phải cập nhật ngay lập tức, nhưng khi phát sinh thủ tục thay đổi liên quan, việc áp mã ngành mới là điều kiện cần để hồ sơ được tiếp nhận chính xác.

- Các báo cáo thống kê, báo cáo đầu tư và hồ sơ hành chính có thể yêu cầu doanh nghiệp sử dụng mã ngành theo hệ thống mới. Do đó, doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ biểu mẫu, tránh tình trạng bị trả hồ sơ do sử dụng mã ngành cũ theo Quyết định 27/2018/QĐ-TTg.

- Doanh nghiệp hoạt động đa ngành cần rà soát lại sự phù hợp giữa mô hình sản xuất – kinh doanh với tiêu chí phân ngành mới. Trong một số trường hợp, hoạt động trước đây được mã hóa theo nhóm này nhưng theo tiêu chí mới (quy trình sản xuất – nguyên liệu – đầu ra), có thể được chuyển sang nhóm khác. Điều này ảnh hưởng đến báo cáo thống kê và phân ngành đầu tư.

- Doanh nghiệp FDI hoặc doanh nghiệp trong lĩnh vực đặc thù (như sản xuất công nghiệp, công nghệ cao, chế biến – chế tạo, logistic…) cần chú ý vì sự dịch chuyển mã ngành có thể liên quan đến chính sách chuyên ngành: ưu đãi thuế, điều kiện kinh doanh hoặc tiêu chí thẩm định dự án.

Quyết định 36/2025/QĐ-TTg đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc chuẩn hóa, chi tiết hóa hệ thống ngành kinh tế Việt Nam. Việc triển khai hệ thống mới không chỉ là vấn đề “đổi mã ngành” mà liên quan tới cơ sở dữ liệu, báo cáo thống kê, định hướng phân ngành, chính sách đầu tư và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Doanh nghiệp và tổ chức cần chủ động rà soát, cập nhật mã ngành, đảm bảo thông tin phù hợp với quy định mới để không bỏ lỡ cơ hội và tránh rủi ro pháp lý.

Chi tiết xem tại Quyết định số 36/2025/QĐ-TTg ngày 29/9/2025.