Đường dây nóng của Cổng Thông tin điện tử Sở Công Thương Bắc Ninh 02413 822 653. Email: sct@bacninh.gov.vn
Đường dây nóng: 02413 822 653

Thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển cụm công nghiệp

09/05/2019 16:35 Số lượt xem: 112
Hiện tại, các cụm công nghiệp trên địa bàn tồn tại 3 loại hình chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp...

     Đến hết tháng 7 năm 2018, trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đã thực hiện đầu tư 22 cụm trên 24 cụm công nghiệp có trong quy hoạch, trong đó có 19 cụm công nghiệp được hình hành trước khi Quyết định số 105/2009/QĐ-TTg ngày 19/8/2009 ban hành Quy chế quản lý cụm công nghiệp. Cơ sở hạ tầng của tất cả các cụm công nghiệp đều chưa hoàn chỉnh: Các hạng mục xử lý nước thải phần lớn chưa được đầu tư hoạt động hiệu quả (chỉ có 2 cụm công nghiệp có trạm xử lý nước thải tập trung hoạt động là CCN Phong Khê, CCN Đông Thọ), hạng mục cây xanh đều chưa được đầu tư. Môi trường cụm công nghiệp phần lớn ô nhiễm nghiêm trọng, đặc biệt là các cụm công nghiệp làng nghề. Công tác quản lý nhà nước chồng chéo và thiếu hiệu quả, xuất hiện nhiều vi phạm về đất đai, môi trường, xây dựng trong cụm công nghiệp.

     Công tác quản lý các cụm công nghiệp gặp rất nhiều khó khăn do có nhiều mô hình chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệpbao gồm: 05 cụm công nghiệp do UBND cấp xã làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp (thành lập BQL dự án); Có 08 CCN do Ban quản lý Khu công nghiệp thuộc UBND cấp huyện làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp, nhưng Ban quản lý Khu công nghiệp đã giải thể nên hiện chưa có chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật; Có 09 CCN do doanh nghiệp làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp.

     Căn cứ Quyết định số 105/2009/QĐ-TTg  ngày 19/8/2009 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế quản lý cụm công nghiệp, tỉnh Bắc Ninh đã xem xét đánh giá về hiện trạng các cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh và đã ban hành Kết luận số 78/KL-TU ngày 21/3/2013  của Ban Thường vụ Tỉnh ủy thống nhất với nội dung điều chỉnh quy hoạch các cụm công nghiệp trên địa bàn, ngày 31/10/2013, UBND tỉnh Bắc Ninh đã ban hành Quyết định số 396/QĐ-UBND về việc phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch các cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Trong đó đã đưa ra các giải pháp cụ thể để hoàn thiện về quản lý hạ tầng cụm công nghiệp. Tuy nhiên việc thực hiện còn chậm và gặp nhiều khó khăn do thiếu căn cứ pháp lý và các quy định cụ thể để thực hiện.

     Ngày 25/5/2017 Chính phủ ban hành Nghị định  số 68/2017/NĐ-CP về Quản lý, phát triển cụm công nghiệp, đã bãi bỏ Quyết định số 105/QĐ-TTg ngày 19/8/2009 của Chính phủ. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để thực hiện tốt hơn và đầy đủ hơn trong công tác quản lý nhà nước về cụm công nghiệp. Các nội dung quy định về quản lý hạ tầng là cơ sở để thực hiện các nội dung trong Quyết định số 396/QĐ-UBND ngày 31/10/2013 của UBND tỉnh đã đề ra.

     Xong vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong triển khai quản lý.

     1. Công tác quản lý và đầu tư xây dựng hạ tầng hoạt động của các cụm công nghiệp

     1.1. Quản lý Nhà nước

     Các Cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh hình thành và đi vào hoạt động khi Nhà nước Trung ương chưa có các văn bản quy định hướng dẫn nên công tác quản lý Nhà nước ban đầu gặp nhiều khó khăn, lúng túng. Ngày 10/10/2005, UBND tinh đã ban hành Quyết định số 128/QĐ-UBND về quy chế quản lý các cụm công nghiệp trên địa bàn, theo đó quản lý trực tiếp là UBND cấp huyện, và cho phép thành lập Ban quản lý các CCN nhằm giúp UBND huyện quản lý trước, trong và sau đầu tư đồng thời làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng các cụm công nghiệp trên địa bàn huyện. Vì vậy các huyện, thị xã, thành phố đã thành lập các Ban quản lý cụm công nghiệp.

     Thực hiện Quyết định số 105/QĐ-TTG ngày 19/8/2009 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế quản lý các Cụm công nghiệp và Quyết định số 79/2011/QĐ-UBND ngày 08/7/2011 về việc ban hành quy chế phối hợp quản lý cụm công  nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Do các Ban quản lý CCN huyện hoạt động không hiệu quả nên đã giải thể cho phù hợp với Quyêt định 105/QĐ-TTg.

     Ngày 25/5/2017, Chính phủ ban hành Nghị định số 68/2017/NĐ-CP về quản lý, phát triển cụm công nghiệp bãi bỏ Quyết định số 105/2009/QĐ-TTg. Ngày 31/8/2017, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 15/2017/TT-BCT quy định, hướng dẫn thực hiện một số nội dung của Nghị định số 68/2017/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2017 của Chính phủ về quản lý, phát triển cụm công nghiệp. Đây là các căn cứ pháp lý để hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về cụm công nghiệp và đề ra các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh

      Thực hiện Nghị định số 68/2017/NĐ-CP của Chính phủ , UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 34/QĐ-UBND và Quy chế phối hợp quản lý nhà nước các cụm công nghiệp trên địa bàn.

     Tuy nhiên, do Nghị định 68/NĐ-CP  không quy định rõ cơ quan đầu mối đủ thẩm quyền giúp UBND tỉnh quản lý các cụm công nghiệp trong suốt quá trình trước, trong và sau đầu tư.  Hiện nay các ngành liên quan, các địa phương vẫn thực hiện việc quản lý nhà nước theo chức năng, nhiệm vụ của ngành và địa phương theo các văn bản quy định khác nên công tác quản lý nhà nước đối với các cụm công nghiệp vẫn nhiều đầu mối, thực hiện không hiệu quả, công tác thanh tra, kiểm tra còn chồng chéo..

     Đặc biệt hơn nữa trong quá trình thành lập CCN vướng các quy định khác khó triển khai ( Nghị định số 30/2015/NĐ-Cp hướng dẫn một số điều về Luật đấu thấu về lựa chọn chủ đầu tư và QĐ 20/2017/QĐ-UBND tỉnh Bắc Ninh về dự án sử dụng đất phải đấu thầu)

     1.2.  Quản lý hạ tầng các cụm công nghiệp

     Hiện tại, các cụm công nghiệp trên địa bàn tồn tại 3 loại hình chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp:

     a) CCN do UBND cấp xã làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật.

     b) CCN do Ban quản lý trực thuộc cấp UBND huyện làm chủ đầu tư (nay đã giải thể).

     c) CCN do Doanh nghiệp làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật.

     Chưa thống nhất được chủ đầu tư hạ tầng CCN là Doanh nghiệp (do Nghị định 68/2017 chưa cơ chế rõ ràng để chuyển đổi chủ đầu tư: Khi chuyển đổi thi doanh nghiệp làm chủ đầu tư sẽ được gì và cách thức triển khai cụ thể)

     1.3. Hoạt động sản xuất kinh doanh trong các CCN đã đầu tư xây dựng

     Số doanh nghiệp đăng ký đầu tư sản xuất kinh doanh vào các CCN đến tháng 7 năm 2018 là hơn 800 doanh nghiệp, hộ kinh doanh, đóng góp đáng kể vào ngân sách địa phương và giải quyết việc làm cũng như giải quyết được một phần ô nhiễm môi trường tại các làng nghề và khu dân cư. Song do vấn đề quản lý hạ tầng còn hạn chế dẫn đến việc quản lý các doanh nghiệp vào sản xuất gặp nhiều khó khăn nhu xây dựng không đúng quy hoạch, tuân thủ về nước thải, môi trường, phòng cháy chữa cháy còn gặp khó khăn.

     1.4. Việc thực hiện các cơ chế chính sách về cụm công nghiệp

     Theo Quy định tại Nghị định số 68/2017/NĐ-CP, các chủ đầu tư hạ tầng kỹ thuật và các doanh nghiệp trong cụm được hưởng ưu đãi về tiền thuê đất khi đầu tư sản xuất trong cụm, hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp, hỗ trợ về tín dụng với cụm công nghiệp làng nghề, hỗ trợ hoạt động phát triển cụm công nghiệp.

     Tuy nhiên, đến nay các cơ chế, chính sách hỗ trợ, ưu đãi trên chưa được thực hiện, do quá chung chung, chưa căn cứ pháp lý để xây dựng cơ chế, chính sách như mức tài chính hỗ trợ, suất đầu tư cho CCN không cụ thể.

     2. Đánh giá chung

     2.1.Ưu điểm

     Các cụm công nghiệp đã đóng góp đáng kể vào phát triển công nghiệp địa phương, tạo ra giá trị SXCN, sản lượng sản phẩm lớn, một số cụm đã thu hút được các doanh nghiệp FDI với vốn đầu tư lớn vào đầu tư sản xuất kinh doanh.

     Các cụm công nghiệp đã tạo mặt bằng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ cá thể  mở rộng và phát triển sản xuất và có điều kiện đầu tư công nghệ mới kết hợp với công nghệ cổ truyền sản xuất các mặt hàng mới, tạo điều kiện xây dựng thương hiệu sản phẩm làng nghề, đồng thời giải quyết nhiều việc làm cho người lao động ở khu vực nông thôn.

     2.2. Những tồn tại, hạn chế

     - Công tác quy hoạch phát triển các cụm công nghiệp thời kỳ đầu (trước năm 2010) còn nóng vội, dàn trải,  chưa có tầm nhìn về phát triển kinh tế xã hội và đô thị chung của tỉnh nên nhiều cụm công nghiệp không còn phù hợp, nhiều cụm công nghiệp hiện nằm trong giữa các khu vực đô thị phát triển (như ở thành phố Bắc Ninh, thị xã Từ Sơn).

     - Tổ chức thực hiện xây dựng chưa đúng quy hoạch, vi phạm quy trình quản lý đầu tư XDCB, các công trình hạ tầng kỹ thuật trong hàng rào chưa hiện đại còn chắp vá, thiếu đồng bộ, các công trình xử lý ô nhiễm môi trường trong các cụm công nghiệp hầu như không có,nước thải công nghiệp sau khi đã được xử lý cục bộ tại các nhà máy và nước mưa được thu gom vào hệ thống mương rãnh dọc theo các tuyến đường trong cụm và được dẫn ra hệ thống thoát nước chung của khu vực hoặc cho chảy tràn tự nhiên nên mục tiêu giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong các cụm công nghiệp chưa đạt được.

     - Việc thu hút đầu tư hạ tầng đối với các cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh còn gặp nhiều khó khăn. Đặc biệt với các cụm công nghiệp đã hình thành và đi vào hoạt động.

     - Công tác quản lý Nhà nước đối với các cụm công nghiệp còn lúng túng, buông lỏng, chưa theo kịp với đòi hỏi của quá trình phát triển và hoạt động của các cụm công nghiệp. Trong quá trình dài, còn tồn tại nhiều mô hình quản lý đầu tư xây dựng hạ tầng khác nhau.

      2.3. Nguyên nhân

      - Các văn bản quy định, hướng dẫn của Trung ương đối với quản lý phát triển cụm công nghiệp còn chậm, không cụ thể nên ở địa phương khó triển khai thực hiện.

      - Công tác quản lý Nhà nước chưa được giao cụ thể cho cơ quan nhà nước đủ thẩm quyền giúp UBND tỉnh quản lý đối với cụm công nghiệp trong suốt quá trình trước, trong và sau đầu tư.

      - Việc tồn tại các mô hình quản lý đầu tư xây dựng hạ tầng cụm công nghiệp chưa phù hợp với vận hành cụm công nghiệp đã ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của cụm công nghiệp. Do chức năng, vai trò của chủ đầu tư chưa được thực hiện đúng và đầy đủ. Trên địa bàn tỉnh còn tồn tại nhiều mô hình chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp, nhất là các cụm công nghiệp do UBND cấp xã làm chủ đầu tư không phù hợp quy định, các cụm do UBND huyện quản lý, hiện không có chủ đầu tư, cần tìm kiếm chủ đầu tư để CCN hoạt động hiệu quả.

      - Công tác ưu đãi, hỗ trợ cho cụm công nghiệp chưa thực hiện được theo Quy định tại Nghị định số 68/2017/NĐ-CP của Chính phủ, tỉnh chưa có cơ chế, chính sách và chương trình hỗ trợ đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp theo quy định tại Nghị định 68/2017/NĐ-CP.

      Đề xuất, kiến nghị

     Đề nghị Bộ Công Thương tham mưu Chính Phủ sửa đổi Nghị định số 68/2017/NĐ-CP ngày 25/5/2017 về Quản lý, phát triển cụm công nghiệp và Thông tư số 55/2017/TT-BCT ngày 31/8/2017  quy định, hướng dẫn thực hiện một số nội dung của Nghị định số 68/2017/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2017 của Chính phủ về quản lý, phát triển cụm công nghiệp, phù hợp với tình hình hiện nay quy định rõ quyền hạn cơ quan đầu mối quản lý CCN).

     - Thống nhất chuyển đổi các cụm công nghiệp hoạt động không hiệu quả sang đô thị dịch vụ, thương mại.

     - Thống nhất mô hình chủ đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp là doanh nghiệp, HTX.

     - Thống nhất cơ quan chủ trì, đầu mối quản lý nhà nước đối với các cụm công nghiệp.

     - Ban hành cơ chế chính sách hỗ trợ đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp.

Nguyễn Văn Nho - Phó phòng QLCN

Liên kết Website

Không tìm thấy dữ liệu

Thống kê truy cập

Trực tuyến : 2248

Đã truy cập : 43136293